Curatie is een spier
HJNEPT #183 Media van morgen en Hold Fast!
Iets voor Pasen verrekte ik mijn schouder. Tijdens een zoektocht naar de afstandsbediening van de Apple TV (waarom heeft die nog geen find my remote functie?) tilde ik de bank op een vrij domme manier op. De directe pijn ebte weg, maar tijdens de zwemtraining na het weekend kon ik alleen nog schoolslag zwemmen en dat voor maximaal 40 minuten: iedere andere slag deed pijn. De fysio wist de spier in kwestie, de middle trapezius, haarfijn te pinpointen met een naald.
Wat heeft dat met deze nieuwsbrief te maken? Al ongeveer een jaar heb ik dit screenshot op mijn bureaublad staan:
Eens in de zo veel tijd kom ik ‘m weer tegen en denk ik: inderdaad! Het komt uit de nieuwsbrief PalmReport en wordt geschreven door de mensen achter de app Poolsuite FM. Ik volg PalmReport jaren voor de vibe en de linkjes – al heb ik geen idee meer hoe ik ’m ooit heb gevonden. De post in kwestie gaat over waarom ze doen wat ze doen. De reden daarvoor wijst deels terug naar de vorige editie van deze nieuwsbrief (#182) waarin ik onderzoeker Elise Swart aanhaalde die stelde dat we op dagelijkse basis ‘gebombardeerd worden met woorden’. Volgens Poolsuite worden we overspoeld met content, die op de meeste platforms niet meer door mensen maar door algo’s algoritmes worden gecureerd. Makers reageren op hoe ze denken dat die algoritmes werken, wat weer specifieke, voor-algoritmes-geoptimaliseerde posts oplevert.1
In de nieuwsbriefeditie gaan ze in op hun menselijke curatiemethode voor PalmReport, die werkt op basis van associatie en niet op thema. Dat vond ik inspirerend en daarom heb ik het afgelopen jaar meer geprobeerd de podcasttips aan te laten aansluiten op het onderwerp van die editie. Dat is waarschijnlijk weinig mensen opgevallen, en toen ik aan lezers (die ik onder meer trof bij deze masterclass van Bart van Nuffelen) vroeg of ze het waardeerden, zeiden ze dat het ze niet zo veel uit maakte. Maar voor mij maakt het wel uit! Ik waardeer het medium nieuwsbrieven namelijk zelf omdat het zo algoritmeloos is. Net als een goede podcast wordt die niet gemaakt voor zelfpromotie, maar met een doel voor het publiek voor ogen. Daarom wil ik dus ook mijn best doen voor jullie, de lezers.
Hoewel ik professionele principiële bezwaren heb tegen gebruikelijke vormen van cureren (zie onder meer #118 en #151), is het natuurlijk wel wat ik in deze persoonlijke nieuwsbrief doe. Het kost me tijd om veel verschillende series en losse afleveringen te luisteren, zeker als ik trouw blijf aan het principe van ‘eerst uitluisteren, dan pas tippen’. Het overgrote deel van wat ik luister bespreek ik namelijk niét. Gevoelsmatig komen er de laatste maanden heel weinig goede series meer uit – hebben fervente luisteraars onder lezers van deze nieuwsbrief dat gevoel ook? Al deze beperkingen (inhoudelijke match waar mogelijk, uitluisteren en ook nog eens goed genoeg zijn) maken het lastiger om tips te geven.
Daarom heb ik besloten om in de hele maand juni geen nieuwsbrief meer te publiceren. Dat komt planningstechnisch ook goed uit, want volgende week is festivalschelp in Deventer, de week er op Sheffield DocFest en de weken daarna ben ik in Cornwall. Bovendien is juni ‘die andere december’, dus hebben jullie er vast ook geen problemen mee als je minder nieuwsbrieven hoeft te lezen.
Met mijn middle trapezius gaat het, na nog een paar pijnlijke dry needling sessies en een hoop dagelijkse oefeningen met een skippybal en gewichten, inmiddels beter. Uiteindelijk wil ook ik alleen maar zwemmen.
Deze nieuwsbrief had ik te laat af om nog door een mens na te kunnen laten lezen voor publicatie, dus heb ik het aan Claude gevraagd. Ben ik nu even dom als Jesse Frederik, die met “een weekendje Claude Max“ probeerde een wetenschappelijk peer-reviewd bevinding onderuit te halen?2
AFLEVERING TIP VAN DE WEEK (#181)
Podcast: Media van Morgen
Aflevering: Podimo over vernieuwen én verdienen in podcastland
Uitgekomen op: 13 mei 2026
Uitgekomen bij: Stimuleringsfonds voor de Journalistiek
Genre: interview
Vriendin van deze nieuwsbrief (lees ook haar nieuwsbrief!) Mina Etemad tipte mij deze aflevering van een podcast die ik nog niet volgde. In Media van Morgen, de podcast van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek, worden mensen uit de mediasector geïnterviewd die op de een of andere manier die sector aan het vernieuwen zijn. Een goede niche voor een podcast als je het mij vraagt. In deze aflevering is Helene van Santen te gast, die sinds februari ‘director’ is bij Podimo en Dag en Nacht, waarschijnlijk in meerdere opzichten het grootste commerciële podcastbedrijf van Nederland.
Na carrière gemaakt te hebben in de magazinewereld maakte ze de overstap naar audio. Dat vind ik op zich al een interessant gegeven, omdat Podimo natuurlijk net als tijdschriften werkt met een abonnementsmodel. Ze licht vrij transparant het verdienmodel van Podimo toe, wat denk ik heel inzichtelijk is voor mensen die nog niet goed doorhebben hoe je nu geld kunt verdienen met podcasting. Ook gaat ze in op hoe conceptontwikkeling werkt en hoe ze soms formats vertalen uit andere taalgebieden. En dat het maken van video’s voor documentaire series niet werkt, omdat je dan toch echt film of televisie aan het maken bent. Het opvallendst wordt tussen neus en lippen door genoemd: het is Podimo’s ambitie om maar liefst zeven Nederlandse series per jaar uit te brengen. Dat is meer dan een per twee maanden!
Bonus: de aflevering erna, over hoe De Correspondent een experiment deed met het ‘Spotify slotje’ is in dit kader ook boeiend.
Waarom is het een podcast? Omdat het twee mensen zijn die een gesprek voeren. Maar aangezien Podimo zo goed is in video: waarom is dit geen videopodcast?
SERIE TIP VAN DE WEEK (#183)
Podcast: Hold Fast!
Duur: acht afleveringen van ieder ongeveer een halfuur
Uitgekomen op: 4 augustus 2025
Uitgekomen bij: Lives less ordinary, een podcast van de BBC World Service
Genre: reconstructie
Toen ik puber was ben ik eens met mijn ouders het kanaal overgestoken op het tall ship van een bevriende kapitein.3 De reis duurde een paar dagen en we voeren met name tegen de wind in. Een paar dagen lang lag ik zeeziek in bed, hoe graag ik ook met de shifts mee wilde doen. Dat reistrauma kwam terug bij het luisteren van Hold Fast! Het gaat over het schip Avontuur, dat puur op windkracht vracht vervoert tussen Europa en de America’s.
Het verhaal beslaat de tijd die Giulia Baccosi, de kok tijdens de achtste expeditie op het schip doorbrengt. Ze vertrekken begin 2020 en zijn ruim een half jaar onderweg. Ik hoef jullie niet te vertellen wat er toen wereldwijd gebeurde. Het is interessant om te horen hoe de crew van 15 mensen het nieuws over de pandemie meekrijgen. Zo’n schip op zee is natuurlijk al een soort van lockdown op zich, maar het gebrek aan communicatie zou mijn fantasie op hol laten slaan. Iedere aflevering hoor je wel iets spannends of moois: ik leerde over zeker twee natuurfenomenen (een regenboog van licht, zonder kleur??) die ik nog niet kende. En hoe onvoorspelbaar zo’n reis ook verloopt, het komt blijkbaar toch altijd goed.
Twee dingen vind ik jammer aan de podcast. Allereerst hoor je maar drie van de vijftien crewleden: het was denk ik sneller nog interessanter geworden als er meer perspectieven of verhalen aan bod kwamen. Daarnaast hoor je maar in één aflevering daadwerkelijk materiaal van de reis, audio van een filmpje dat de kok maakte. Ik kan me niet voorstellen dat er niet meer bruikbaar materiaal te vinden was op haar telefoon. De presentator met haar Welsh accent vind ik dan wel weer fijn om naar te luisteren.
Waarom is het een podcast? Het betreft een reconstructie, ook nog eens gebaseerd op het boek dat de hoofdrolspeelster van het verhaal schreef. Het is dus óók een boek, maar de podcast is ook weer geen audioboek.
KLIKLINKJES
Verfrissend inzicht van colleganieuwsbriefschrijver Marco: vertel eens géén verhaal in audio
Die Masterclass van Bart van Nuffelen vindt in september weer plaats, maar dan in Amsterdam
Arend Jan Boekestijn verdient 1,2 miljoen per jaar met zijn podcast?
Je kunt het panelgesprek over Podcastkritiek (zie #157), dat plaatsvond op de makersdag van OORZAKEN in december, nu terugluisteren
Gekke Britten: de helft van de Britse podcastluisteraars luistert podcasts via hun smart TV.
De Correspondent heeft een oproep voor mensen die een zo ongeveer klaar podcastidee hebben liggen
RODDELHOEK
Ik verdien geen klap met deze nieuwsbrief, hoe graag Substack ook wil dat je je creditcardgegevens achterlaat. Wel heb ik fans die doneren via Petje.af, daar ontvangen ze iedere editie een verse podcastroddel. Eenmalig doneren kan ook, waarvoor deze maand dank aan Maartje Duin!
Zie ook HJNEPT #173 en dit recente fascinerende stuk op The Verge over hoe clips nu een soort eigen medium geworden zijn op het internet.
Dat schip is trouwens twee jaar geleden vergaan! De bevriende kapitein was niet aan boord.