Hoe krijg je een podcast geselecteerd voor een filmfestival?
HJNEPT #156 Scientias over Chaos en Good Robot
DRIFT, de generatieve podcast die we de afgelopen jaren met De Merel uit de Machine en VPRO Medialab ontwikkelden, is als eerste podcast ooit geselecteerd voor het Nederlands Film Festival. We gingen afgelopen november al in premiere bij IDFA Doclab, waar we het jaar daarvoor het project pitchten op het IDFA DocLab Forum. Eerste keren zijn belangrijk voor mij. Toen ik in 2014 stage liep bij IDFA was het eerste seizoen van Serial (er was toen nog maar één seizoen) geselecteerd. Ik luisterde toen al wel podcasts, maar hierdoor was ik relatief vroeg bij de boom (en bust) die het decennia er op volgde.
Je zou je misschien af kunnen vragen wat podcasts überhaupt te zoeken hebben op filmfestivals: het betreft toch immers een heel eigen medium, met inmiddels ook genoeg eigen festivals? Dat klopt tegelijkertijd wel en niet. Vaak genoeg wordt er gezegd dat documentaire of fictiepodcasts “films voor het oor” zijn. Dus wat dat betreft passen ze prima op filmfestivals. Bovendien hebben veel filmfestivals al best lang een programma voor ‘nieuwe media’, waar je ook VR, games en tegenwoordig ook AI-projecten vindt. Tenslotte heeft nog geen één podcastfestival/evenement/awardshow de omvang en aanzien van de filmfestivals, die al decennia bestaan. Het is dus heel fijn dat audioprojecten ook een plek krijgen op filmfestivals, zowel voor het (kleine, in nieuwe media geïnteresseerde) publiek als de makers.
(Film)festivals hebben een specifieke rol in het culturele veld. Net zoals eindredacteuren, producenten en fondsmensen functioneren als poortwachter voor wat er gemaakt wordt, bepalen festivals wat Het Beste is dat er gemaakt wordt. Dit is het duidelijkst bij evenementen met een competitie-element in het programma, al zijn festivals of evementen zonder prijzen er doorgaans ook van overtuigd dat zij ‘het beste/mooiste/belangrijkste’ selecteren voor hun doelgroep. Dat DRIFT nu als eerste podcast ooit voor het NFF geselecteerd is lijkt misschien opvallend - tenzij je ervan overtuigd bent dat we ‘daar nog lang niet zijn met podcasts‘ - maar is goed te verklaren als je de functie van zo’n evenement begrijpt.
Festivals/evenementen trekken hun eigen publiek, die dat evenement belangrijk of nuttig vinden. Dat er nog nooit een podcast geselecteerd is voor het NFF komt denk ik omdat radio en podcastmakers meer belang hechten aan de Prix Europa en hun werk dus daar insturen.1 Daar komen veel televisie- en radio mensen uit de (Europese) omroepwereld bij elkaar om te bepalen wat Het Beste van dat jaar is. De programmering van festivals sluit elkaar uit in de zin dat er bijvoorbeeld weinig televisiefilms op IDFA te zien zijn, in het beginsel alleen maar Nederlandse films worden geprogrammeerd op NFF en bij de Prix Europa vooral omroepproducties genomineerd worden.
Als je wel eens vaker op zo’n festival of evenement bent geweest zal je merken dat je dus ook steeds dezelfde mensen tegenkomt. Net als clubs, sportcompetities, fashion weeks en kunstmanifestaties zijn festivals ‘scenes’ waar mensen elkaar steeds tegen komen en waar vaak dezelfde mensen een podium krijgen. Festivals zijn feestjes, meestal voor de eigen parochie. Op zich niets mis mee, omdat ze een netwerkfunctie binnen het veld vervullen. Sterker nog: ik ken mijn De Merel uit de Machine collectiefgenoten uit de tijd dat ik bij IDFA werkte. Maar qua innovatie en toegankelijkheid blijft het vaak steken: programmeurs bezoeken elkanders festivals en selecteren elkanders geselecteerde producties. Zo dienen ze als springplank voor projecten om de hele wereld rond te gaan.2
Dinsdag werd duidelijk dat DRIFT helaas niet genomineerd is voor een Gouden Kalf. Lacuna, een VR werk van DRIFT co-creator Nienke Broeren Huitenga dat eerder dit jaar geselecteerd voor het programma van het filmfestival in Cannes is dat trouwens wel. Het antwoord op de vraag bovenaan deze nieuwsbrief is dus ook simpel: stuur gewoon in, want bij de meeste (film)festivals met een categorie voor nieuwe media kan dat gewoon. Voor je het weet hoor je bij een nieuwe scene.
De afleveringen van DRIFT genereren zichzelf iedere maand weer opnieuw. Voor NFF hebben collega’s Hay, Minem en Nienke een new and improved versie gemaakt op basis van de feedback die we sinds IDFA hebben ontvangen. Je kan nog tot en met zondag middels de installatie beluisteren in Storyspace de Bieb op het Neude, of gewoon iedere maand opnieuw via je favoriete podcastapp als je de instructies volgt op www.drift.show
Dank deze week aan nieuwsbrief en audiocollectief collega Hay Kranen (op de foto precies in het midden) voor het meelezen. Bestel vooral de eenmalige fysieke editie van zijn nieuwsbrief bij hem, die dit najaar verschijnt.
AFLEVERING TIP VAN DE WEEK #156
Podcast: Scientias Podcast
Aflevering: Chaos! Hoe zit dat nu eigenlijk?
Duur: 54 minuten
Uitgekomen op: 3 oktober 2025
Uitgekomen bij: Scientias.nl
Genre: talkshow, informatief
Begin dit jaar startte de Scientias-podcast, van de gelijknamige website over wetenschapsnieuws. Hosts Diederik Jekel (een andere podcast van hem getipt in deze nieuwsbrief) en Krijn Soeteman (hoi Krijn!) bespreken wekelijks allerlei wetenschapsnieuws. Wetenschapscommunicatiefilosofisch nogal zenderig, maar door de manier waarop ze er over vertellen zeker niet minder onderhoudend.
Deze aflevering is de eerste live-aflevering, die helaas zonder Diederik werd opgenomen afgelopen weekend op het Podcastfestival. Het thema van het festival was chaos: maar wat moeten we ons daar eigenlijk bij voorstellen? Toch zeker niet de (geo)politieke arena, onze agenda’s of bureaus, als je het door een (beta)wetenschappelijke bril bekijkt. Wiskundige Nicos Starreveld legt voor de leek ook zeer begrijpelijk uit op welke manieren chaos zich manifesteert in de wetenschap. Denk afrondingsverschillen in computerberekeningen en... weersvoorspellingen! Dat aan de beta kant. Volgende keer een aflevering waarin classici en filosofen het begrip chaos in de geschiedenis van het denken bespreken?
Full disclosure: ik was bij deze live-opname en begrijp dus ook de beweging van de dubbele slinger die ze op het podium zwierden. Zie dit filmpje als je benieuwd bent.
Waarom is het een podcast? Voor deze aflevering is het duidelijk: dit is een soort lekenpraatje over chaos. Bij de gewone afleveringen gaat het meer over wetenschapsnieuws, wat een handige manier kan zijn om op de hoogte te blijven.
SERIE TIP VAN DE WEEK #156
Serie: Good robot
Podcast: Unexplainable
Duur: 4 afleveringen van tussen de 45 en 50 minuten
Uitgekomen op: 12 maart 2025
Uitgekomen bij: VOX Media. Geproduceerd door en gehost door Julia Langoria
Genre: documentaire serie
Over filosofie gesproken (zie bovenstaande tip): in deze podcast kom je zeker aan je gram. Good robot gaat over de vraag of AI ons uiteindelijk gaat vermorzelen – eigenlijk de vraag die we ons al sinds Metropolis (al bijna een eeuw dus!) stellen. Er zijn nogal wat zorgen over AI, maar niet iedereen die zich zorgen maakt is het met elkaar eens.
Wat deze podcast zo goed maakt is dat er reportages zijn gemaakt in de ‘communities’ die bepaalde gedachtestromen vertegenwoordigen: de rationalisten, effectieve altruïsten, AI ethici en ‘de generaties na ons’. De meest bizarre plek vond ik het afscheidsbanket van utilitaristische ethicus Peter Singer. Op een gegeven moment zegt hij dat een bepaalde stroming zijn gedachte experiment van het ‘verdrinkende kind’ “veel te ver door hebben getrokken”. Ik was bijna hardop aan het lachen.3
Door deze aanpak laat de serie zien dat technologie nog altijd al te menselijk is en niet iets dat buiten ons om gebeurt. Waren er in Nederland maar shows die op deze manier filosofie, of gedachtestromen achter het nieuws toegankelijk maken. Een beetje een domper vond ik de conclusie: de generaties na ons moeten het oplossen. Was er ten tijde van De Club Van Rome/grenzen aan de groei maar zo gedacht over het klimaat door de kinderen van boomers.
Waarom is het een podcast? Het had denk ik ook goed als tv serie gewerkt, ik zou ook wel beelden van de mensen in de communities gezien willen hebben. Maar om die gedachte experimenten uit te beelden…
KLIKLINKJES
Heel goed: honderden Nederlandse en Belgische culturele instellingen boycotten de staat Israël
De liveshow van DRIFT is ook onderdeel van het Warming Up festival in Utrecht deze maand. Je kunt naar onze liveshow op 31 oktober.
... maar willen mensen eigenlijk wel naar podcasts met AI stemmen luisteren?
Mediaschuwe Hollywoodsterren willen wel ineens verschijnen in... (video)podcasts!
In november is er weer een opstartcursus Podcastmaken in de openbare Podcastakademie van het Podcastnetwerk. Je krijgt les van sterren als Vinny Tailor, Saar Slegers, Lisa Roozen en... mijzelf! Aanmelddeadline: 21 oktober.
Nog meer ‘les’ van mij: in het herfstlab Podcastkritiek, waar deelnemers korte kunstkritieken van Podcasts schrijven die na afloop verschijnen bij De Groene, zijn twee plekken vrijgekomen. Meer info en aanmelden via Domein voor de Kunstkritiek.
15 oktober KLANKBORD #3 over Podcastmarketing & distributie, ‘s avonds in het Documentaire Paviljoen. Niet alleen boeiend voor podcastmakers, maar ook voor bijv. marketeers van culturele instellingen die podcasts (willen) maken. Verwacht praktische tips en cases van nieuwsbriefcollega en podcastmarketeeer Stan Steeghs en ontdek hoe De Universiteit van Nederland inmiddels een half miljoen beluisteringen per maand haalt.
RODDELHOEK
Deze zin had ik niet verwacht al uit te spreken na 5 jaar full time podcastmaken: wie zie ik vanavond op het Gouden Kalveren Gala? En helaas: wie zondag op De Rode Lijn demo?
Nog meer roddels? Neem je Petje af voor deze nieuwsbrief en krijg toegang tot exclusieve juice. Voor deze eerste betaalde een zeer persoonlijke verschijning.
De Prix Europa wordt mede-georganiseerd door de niet oncontroversiële EBU (die van het Eurovisie Songfestival inderdaad), en in 2021 is er zelfs een petitie door audiomakers gestart die aankaart dat de Prix Europa te wit is.
Zie bijvoorbeeld het project ANCESTORS dat ook vorig jaar op IDFA DocLab in premiere ging. Ik heb nog geen oplossing bedacht om het kopieergedrag van culturele instellinge tegen te gaan, behalve dan door de programmeurs iedere editie uit hun functie te ontheffen.
Luister ook naar deze aflevering van Philosophy Bites om wat weerleggingen van Singers gedachte experiment te horen.
Leuke brief weer!